از افشاگر تا خائن نازا، بحران مشروعیت اسرائیل و منطق اداری مرگ
به گزارش کاراموند، مستند «نازا» با روایت ۲۴ نظامی و نیروی اطلاعاتی اسرائیل، سازوکاری را افشا می کند که در آن مرگ غیرنظامیان غزه قبل از حمله در محاسبات عملیاتی ثبت می شود.
درحالی که ماشین تبلیغاتی رژیم صهیونیستی سال هاست با تکرار کلیدواژه هایی نظیر امنیت ملی، مقابله با تروریسم و دفاع از خود، می کوشد چهره ای مشروع از سیاستهای نظامی خود ارایه کند، مستند تازه نازا(NAZA) محصول ۲۰۲۶، پنجره ای متفاوت به درون ساختار نظامی و اطلاعاتی اسرائیل گشوده است؛ پنجره ای که این دفعه نه از بیرون، بلکه از زبان کسانی باز می شود که خود در زنجیره تصمیم گیری و اجرای عملیات نظامی حضور داشته اند.
این مستند به کارگردانی «یووال آبراهام» و «راشل زور»، دو تن از سازندگان فیلم اسکاری «سرزمینی غیر از اینجا نیست»، تلاش می کند سازوکارهایی را آشکار کند که به ادعای مصاحبه شوندگان، مرگ شمار زیادی از غیرنظامیان فلسطینی در غزه را به بخشی از محاسبات نظامی اسرائیل تبدیل نموده است.
این فیلم در درجه نخست یک مستند تحقیقی مبتنی بر شهادت منابع نظامی ناشناس است، نه یک گزارش رسمی قضایی. ازاین رو در بازنویسی، میان سه مبحث تفکیک خواهم کرد: آن چه در فیلم و شهادت ها مطرح می شود، آن چه گزارشهای تحقیقی مستقل تأیید یا تقویت می کنند و آن چه تحلیل و استنتاج سیاسی است. این تفکیک برای انتشار روزنامه ای اهمیت اساسی دارد.
عنوان فیلم، خود حامل معنایی تعجب آور است. نازا(NAZA) به اصطلاحی اقتباس شده از عبارت عبری( Nezek Agavi ) اشاره دارد؛ مفهومی که در ادبیات نظامی ارتش اسراییل به خسارت جانبی و تعداد مورد انتظار قربانیان غیرنظامی در یک حمله مربوط می شود.
اهمیت این اصطلاح در آنست که تلفات غیرنظامی در چنین چارچوبی فقط حادثه ای پیش بینی نشده نیست؛ بلکه می تواند قبل از اجرای حمله، به عنوان بخشی از برآورد عملیاتی ثبت گردد.
به بیان روشن تر، فیلم از دستگاهی سخن می گوید که در آن، قبل از فروریختن ساختمان ها، احتمال کشته شدن انسان ها در محاسبات عملیاتی وارد می شود.
پشت بام های تل آویو؛ روایت از مرکز تصمیم گیری
یکی از خصوصیت های متمایز فیلم، انتخاب محل تصویربرداری است. فیلم در تاریکی شب و بر فراز پشت بام های تل آویو شروع می شود. شهری که چراغ هایش روشن است، مردمانش زندگی عادی دارند و رسانه هایش از امنیت و ثبات سخن می گویند؛ اما در همان حال، اشخاصی در مقابل دوربین می نشینند و در رابطه با سازوکارهایی صحبت می کنند که پیامدهایشان در فاصله ای نه چندان دور، عامل ویرانی خانه های غزه است. ۲۴ نظامی و نیروی اطلاعاتی اسرائیلی در این مستند حضور دارند. هویت و صدای آنان تغییر داده شده تا امکان افشای اطلاعات بدون شناسایی مستقیم فراهم گردد.
اهمیت شهادت ها در آنست که مبحث فقط روایت قربانیان یا گزارش ناظران خارجی نیست؛ بلکه اشخاصی در رابطه با عملکرد دستگاهی سخن می گویند که خود بخشی از آن بوده اند. این افراد در رابطه با جمع آوری اطلاعات، شناسایی اهداف، استفاده از فناوری های هوشمند، محاسبه تلفات و پروسه تأیید حملات توضیح می دهند.
به این ترتیب، «نازا» تلاش می کند تصویری از یک زنجیره به هم پیوسته ارایه کند؛ زنجیره ای که از اطلاعات موبایل و داده های ارتباطی شروع می شود و در نهایت می تواند به پرتاب بمب بر سر یک منطقه مسکونی منتهی شود.
دوربین در شب، بر پشت بام های تل آویو مستقر می شود. درحالی که شهر به زندگی عادی خود ادامه می دهد، گفت وگوهایی محرمانه در رابطه با تصمیم هایی شکل می گیرد که در فاصله ای نه چندان دور، به ویرانی خانه ها و کشته شدن خانواده های فلسطینی در غزه منتج شده اند.
این تضاد تصویری، یکی از پایه های روایت مستند است:
در تل آویو، زندگی روزمره جریان دارد، در اتاق های عملیات، اهداف شناسایی و ارزیابی می شوند، در غزه، خانواده هایی که از تصمیمات نظامی بی خبرند، در معرض حمله قرار می گیرند.
کارگردانان با این شیوه می خواهند فاصله میان زندگی عادی جامعه تصمیم گیرنده و نتایج تصمیمات نظامی آنرا به تصویر بکشند.
بیست وچهار شاهد؛ روایت از درون دستگاه نظامی
بر اساس معرفی رسمی فیلم و گزارشهای پخش شده در رابطه با آن، محور اصلی مستند گفتگو با ۲۴ نفر از افراد در رابطه با ساختار نظامی و اطلاعاتی اسرائیل است. این افراد از نیروهای عادی حاضر در میدان نبرد نیستند؛ بلکه بعضی از آنان در واحدهای اطلاعاتی، شناسایی، تعیین اهداف و فرایندهای پشتیبانی از حملات فعالیت داشته اند.
هویت و صدای مصاحبه شوندگان برای صیانت از آنان تغییر داده شده است. نکته مهم آنست که این افراد از موقعیتی درون سیستم سخن می گویند؛ یعنی در رابطه با فرایندهایی توضیح می دهند که بگفته خودشان در آنها مشارکت داشته اند یا از نزدیک شاهدشان بوده اند.
بخش مهمی از پرسش های فیلم حول این موضوعات شکل می گیرد:
۱. چه کسی هدف حمله را تعیین می کند؟
۲. اطلاعات مربوط به محل حضور افراد چطور جمع آوری می شود؟
۳. چطور تعداد احتمالی کشته شدگان غیرنظامی محاسبه می شود؟
۴. چه مقامی مجوز حمله را صادر می کند؟
۵. آیا میان اهمیت هدف نظامی و تعداد غیرنظامیان در معرض خطر تناسب برقرار می شود؟
سازوکار شناسایی اهداف؛ از اطلاعات موبایل تا تعیین محل حضور افراد
یکی از مهم ترین محورهای مستند، استفاده از سامانه های اطلاعاتی و الگوریتم های هوش مصنوعی برای شناسایی افراد مظنون به عضویت در حماس است.
در این بخش، مبحث سیستم ای با نام Lavender مطرح می شود. این سیستم در گزارشهای تحقیقی پخش شده توسط نشریه +۹۷۲ Magazine هم مورد بررسی قرار گرفته بود. بر مبنای آن گزارش ها، سیستم با تحلیل انبوه داده ها و ارتباطات، لیستی از اشخاصی تهیه می کرد که احتمال عضویت آنها در گروههای مسلح فلسطینی مطرح بود. ادعای مهم عنوان شده در فیلم این است که استفاده گسترده از چنین سیستم ای، امکان تبدیل اشتباهات اطلاعاتی به اهداف نظامی را بالا می برد.
یکی از مصاحبه شوندگان در رابطه با خطای احتمالی سیستم سخن می گوید و مدعی است که افراد بسیاری ممکنست به اشتباه در دسته بندی نیروهای حماس قرار گرفته باشند.
این مبحث یک مسئله اساسی را مطرح می کند: آیا تصمیم در رابطه با مرگ یک انسان می تواند به خروجی یک الگوریتم وابسته شود؟
ارتش اسرائیل مدعی است Lavender فقط یک پایگاه داده برای تطبیق و سازمان دهی اطلاعات است و حضور نام یک فرد در آن به مفهوم تبدیل شدن او به هدف مجاز حمله نیست.
بنابراین باید توجه داشت که فیلم در رابطه با کارکرد عملیاتی این سیستم ادعاهایی دارد که ارتش اسرائیل بخشی از تفسیر ارایه شده در رابطه با آنها را رد کرده است.
عملیات «Where"s Daddy»؛ وقتی خانه به محل شناسایی هدف تبدیل می شود
یکی از تعجب آور ترین موضوعات مستند، برنامه ای است که با نام «Where"s Daddy» معرفی می شود. بر مبنای روایت مصاحبه شوندگان، این سازوکار برای شناسایی زمان بازگشت افراد موردنظر به خانه هایشان استفاده می شد.
منطق عملیاتی که در فیلم شرح داده می شود، چنین است:
- فرد مظنون به عضویت در گروه مسلح شناسایی می شود.
- ارتباطات و موقعیت مکانی او زیر نظر قرار می گیرد.
- زمان بازگشت او به خانه مشخص می شود.
- اطلاعات مربوط به محل حضور او برای برنامه ریزی حمله مورد استفاده قرار می گیرد و این مساله اخلاقی کاملا حل شده است که اگر در آن محل خانواده یا کودکان زندگی می کنندف حمله صورت خواهد گرفت.
یکی از مصاحبه شوندگان توضیح می دهد که حمله در خانه می تواند از نظر عملیاتی ساده تر باشد؛ برای اینکه محل حضور هدف قابل پیش بینی تر است. درنتیجه، فیلم این پرسش را پیش می کشد که آیا راحتی عملیاتی می تواند بر صیانت از جان افراد غیرنظامی مقدم شود؟ گزارشهای تحقیقی پیشین هم در رابطه با این سازوکار و شیوه های شناسایی اهداف انتشار یافته اند.
محاسبه تلفات؛ عددهایی که جای انسان را می گیرند
بخش مهم دیگر فیلم در رابطه با محاسبه تعداد غیرنظامیانی است که ممکنست در جریان یک حمله کشته شوند. مصاحبه شوندگان از سطوح مختلف مجاز تلفات احتمالی سخن می گویند. یکی از ادعاهای جنجالی مستند، اشاره به امکان تأیید حمله ای با برآورد ۵۰۰ کشته غیرنظامی در مقابل هدف گیری یک فرد است.
این ادعا از نظر سیاسی بسیار مهم می باشد، با این حال، اصل وجود ارزیابی تلفات احتمالی در عملیات نظامی موضوعی شناخته شده است. اختلاف اصلی بر سر این است که این ارزیابی چطور انجام شده، چه کسی در رابطه با آن تصمیم گرفته و چه میزان تلفات با مزیت نظامی مورد انتظار تناسب داشته است.
از حمله به افراد تا تخریب گسترده مناطق مسکونی
روایت فیلم در ادامه از عملیات هدفمند مقابل اشخاص فراتر می رود. برخی مصاحبه شوندگان در رابطه با تخریب محله ها، عملیات زمینی، مناطق ممنوعه و تغییر شرایط زندگی در شمال غزه صحبت می کنند. در این بخش، پرسش از مرز عملیات نظامی عبور می کند و به مسئله کنترل سرزمین و جابه جایی جمعیت می رسد.
برخی منابع مصاحبه شونده تخریب و آوارگی ساکنان غزه را بخشی از یک هدف راهبردی برای تصرف یا کنترل سرزمین توصیف می کنند.
این ادعا یکی از مهم ترین نقاط سیاسی مستند است؛ برای اینکه در صورت اثبات، مسئله دیگر فقط رعایت نشدن احتیاط های نظامی نیست، بلکه احتمال وجود اهدافی فراتر از شکست نظامی حماس مطرح می شود.
مسئولیت؛ فرار از پاسخ گویی با عنوان ماموریت فنی
یکی از جنبه های قابل تأمل فیلم، گفتگو در رابطه با مسئولیت شخصی افراد است.
بعضی مصاحبه شوندگان خویش را حلقه ای کوچک در یک دستگاه بزرگ معرفی می کنند. یکی از آنها مسئولیتش را فنی توصیف می کند و دیگری خویش را چرخ دنده ای کوچک در ماشین نظامی می داند.
این همان نقطه ای است که فیلم از گزارش نظامی به مطالعه روان شناسی قدرت تبدیل می شود. وقتی هر فرد مسئولیت را به مقام بالاتر منتقل می کند، چطور میتوان مسئولیت نهائی را مشخص کرد؟ کارگردان در رویارویی با یکی از مصاحبه شوندگان که از ناتوانی خود در ادامه مشارکت سخن می گوید، یادآوری می کند که مشارکت گذشته او هم در این زنجیره اهمیت دارد. این صحنه، از نظر مفهومی، یکی از محورهای اخلاقی فیلم است: آیا کناره گیری امروز، مسئولیت روز گذشته را از میان می برد؟
سکوت جامعه؛ شهر روشن، جنگ تاریک
در لایه تصویری فیلم، نماهای طولانی از آپارتمان ها، شهروندان و زندگی عادی تل آویو وجود دارد. این تصاویر در تقابل با گفت وگوهای مربوط به عملیات نظامی قرار می گیرند.
فیلم می خواهد نشان دهد که ماشین جنگی فقط در اتاق های عملیات و پایگاه های نظامی مستقر نیست؛ بلکه در بطن جامعه ای فعالیت می کند که ممکنست بخش بزرگی از آن، از جزئیات تصمیمات نظامی اطلاع نداشته باشد یا نخواهد با نتایج آن مواجه شود.
در اینجا مخاطب با پرسشی اجتماعی رو به رو می شود؛ آیا مسئولیت فقط متوجه فرماندهان و تصمیم گیرندگان است یا جامعه ای که سیاستهای جنگی را تحمل، تأیید یا نادیده می گیرد هم باید مورد پرسش قرار گیرد؟
این پایان بندی از مهم ترین نقاط قوت هنری مستند بشمار می رود.
ماشین اداری مرگ؛ مهم ترین مفهوم سیاسی فیلم
مهم ترین پیام سیاسی «نازا»، نمایش خشونت به عنوان یک پروسه سازمان یافته است. در این نگاه، کشتار گسترده الزاماً محصول تصمیم ناگهانی یک فرمانده خشن نیست؛ بلکه ممکنست از مجموعه ای از تصمیمات اداری، اطلاعاتی، فنی و نظامی حاصل شود.
یک واحد اطلاعاتی داده جمع آوری می کند؛ واحد دیگر هدف را ارزیابی می کند؛ کارشناسان میزان تلفات احتمالی را برآورد می کنند؛ فرمانده مجوز می دهد و خلبان یا سیستم تسلیحاتی عملیات را اجرا می کند. در چنین ساختاری، هر فرد ممکنست ادعا کند فقط وظیفه خویش را انجام داده است.
این مبحث با مفهوم «ابتذال شر» در اندیشه سیاسی و اخلاقی هانا آرنت قابل مقایسه است؛ یعنی وضعیتی که در آن، اطاعت اداری و عادی شدن فرایندها می تواند امکان ارتکاب اعمال ترسناک را فراهم آورد.
این مقایسه، البته به مفهوم یکسان دانستن همه موقعیت های تاریخی نیست؛ بلکه در رابطه با سازوکار روانی و سازمانی انتقال مسئولیت است.
هوش مصنوعی و جنگ؛ ظهور قدرت بدون چهره
یکی از نقدهای جدی فیلم متوجه استفاده نظامی از هوش مصنوعی است. سامانه های الگوریتمی می توانند حجم عظیمی از اطلاعات را در زمانی کوتاه پردازش کنند؛ اما سرعت پردازش الزاماً به مفهوم صحت نتیجه نیست.
سه خطر اساسی وجود دارد:
اول: خطای داده. اگر اطلاعات اولیه ناقص یا اشتباه باشد، خروجی سیستم هم می تواند گمراه کننده باشد.
دوم: مقیاس پذیری خشونت. فناوری امکان تولید تعداد زیادی پیشنهاد هدف را در زمان کوتاه فراهم می آورد.
سوم: پنهان شدن مسئولیت. تصمیم گیرنده می تواند بخشی از مسئولیت را به سیستم فنی نسبت دهد.
حقوق بین الملل؛ فاصله میان توجیه نظامی و مشروعیت حقوقی
سه اصل در حقوق بشردوستانه بین المللی اهمیت اساسی دارند:
- تفکیک: حمله باید متوجه هدف نظامی باشد، نه غیرنظامیان.
- تناسب: خسارت پیش بینی شده به غیرنظامیان نباید در مقایسه با مزیت نظامی مشخص و مستقیم مورد انتظار، بالاتر از حد باشد.
- احتیاط: طرف های درگیر باید اقدامات عملی ممکن برای کاهش لطمه به غیرنظامیان را انجام دهند.
نکته مهم این است که حضور نیروهای مسلح در یک منطقه مسکونی، تمام ساکنان آن منطقه را به هدف نظامی تبدیل نمی کند.
همچنین اخطار تخلیه به مفهوم سلب خودکار حمایت حقوقی از غیرنظامیان نیست.
تناقض میان امنیت ملی و اخلاق سیاسی
اسرائیل در دفاع از عملیات خود به حملات هفتم اکتبر ۲۰۲۳، کشته شدن حدود ۱۲۰۰ نفر و گروگان گیری حدود ۲۵۰ نفر اشاره می کند. اما مسئله اینجاست که حق دفاع از خود، مجوز نامحدود جهت استفاده از قدرت نظامی ایجاد نمی کند.
از منظر سیاسی، «نازا» می پرسد آیا امنیت ملی می تواند به توجیهی تبدیل گردد که هرگونه محدودیت اخلاقی و حقوقی را به حاشیه براند؟
این سؤال از نظر حقوقی هم مهم است؛ برای اینکه مشروعیت شروع یک عملیات نظامی و مشروعیت تک تک حملات در جریان آن، دو مسئله جداگانه اند.
بحران مشروعیت بین المللی اسرائیل
یکی از خوانش های مهم فیلم، پیوند میان تخریب غزه و بحران مشروعیت بین المللی اسرائیل است. به اظهارات برخی منابع فیلم در رابطه با ضرورت پیشبرد اهداف میدانی قبل از ازدست رفتن مشروعیت بین المللی اسرائیل اشاره شده است.
این مبحث یک تناقض راهبردی ایجاد می کند:
هرچه عملیات نظامی گسترده تر شود، ممکنست فشار سیاسی و حقوقی بین المللی هم افزایش یابد؛ و هرچه این فشار افزایش پیدا کند، هزینه دیپلماتیک و امنیتی عملیات بیشتر خواهد شد.
نبود صدای فلسطینی ها
یکی از نقدهای مهم این است که مستند در رابطه با مرگ و زندگی فلسطینی هاست، اما تمام روایت اصلی آن از زبان اسرائیلی ها بیان می شود.
این مسئله از نظر سینمایی قابل بحث است: آیا برای اثبات یک سازوکار نظامی، شهادت عوامل آن کافی است یا باید تجربه قربانیان هم در متن اصلی روایت حضور داشته باشد؟
خطر جهت گیری از پیش تعیین شده
برخی منتقدان باور دارند تدوین و انتخاب شهادت ها به گونه ای انجام شده که مخاطب به سوی یک نتیجه سیاسی مشخص هدایت می شود.
در مقابل، سازندگان می گویند پژوهش آنان محدود به ۲۴ مصاحبه نهائی نبوده است؛ تیم تولید با بالاتر از ۱۰۰ منبع باخبر گفتگو کرده و برای راستی آزمایی از اسناد محرمانه افشاشده، بررسی حملات مشخص و منابع مکمل بهره برده است.
این توضیح اهمیت دارد، اما مخاطب همچنان نمی تواند تمام مستندات پشت پرده پژوهش را ببیند.
این مستندات چنان موجی را در جشنواره ونیز ساخت که ارتش اسرائیل به آن پاسخ داد و در بیانیه خود نوشت: روایت فیلم تصویری ناقص و تحریف شده از روند تعیین و تصویب اهداف ارایه می کند. برخی مصاحبه شوندگان فقط در مراحل ابتدائی اطلاعاتی فعالیت داشته اند و از همه مراحل تصمیم گیری اطلاع نداشته اند. Lavender یک پایگاه اطلاعاتی است، نه لیستی از اشخاصی که فقط به سبب حضور در آن مجاز به هدف گیری باشند. برآورد تلفات غیرنظامی بخشی از الزامات حقوقی و عملیاتی است و لزوماً نشانه بی اعتنایی به جان غیرنظامیان نیست.
این دفاعیات باید در کنار شهادت های فیلم و تحقیقات مستقل یک نهاد حقوق بشری سنجیده شوند، نه این که فقط به سبب انتشار از جانب یک نهاد نظامی پذیرفته شوند.
در مقابل، گاردین اعلام نموده است که پژوهش پشت فیلم با بالاتر از ۱۰۰ منبع انجام شده و افراد حاضر در مستند فقط نیروهای رده پایین و محدود به مراحل اولیه نبوده اند؛ بعضی از آنها در مراحل عملیاتی و تأیید حملات هم نقش داشته اند.
نکته قابل توجه این است که اختلاف طرفین فقط بر سر اصل وجود سامانه های اطلاعاتی نیست؛ بلکه در رابطه با نحوه ی استفاده از آنها، میزان اختیار انسانی، استانداردهای تأیید اهداف و چگونگی ارزیابی خطر برای غیرنظامیان اختلاف دارند.
واکنش سیاسی در اسرائیل؛ افشاگر یا خائن؟
بر اساس گزارشهای رسانه ای، بنیامین نتانیاهو و برخی مقام های اسرائیلی واکنش تندی به مستند نشان دادند. حتی مبحث سلب تابعیت کارگردانان و برخورد قضایی با برخی افشاگران عنوان شد. چنین واکنشی خود به یک مبحث سیاسی تبدیل گشته است.
در یک نظام سیاسی که خویش را برخوردار از آزادی بیان و رسانه های مستقل معرفی می کند، مواجهه با افشاگرانی که در رابطه با عملکرد دستگاه نظامی اطلاعات ارایه می کنند، پرسش هایی در رابطه با حدود تحمل انتقاد از نهادهای امنیتی به وجود می آورد.
البته افشای اطلاعات نظامی محرمانه هم موضوعی مستقل و دارای ملاحظات قانونی و امنیتی است؛ اما برچسب زنی سیاسی نمی تواند جایگزین بررسی صحت ادعاها شود.
اما پرسش اساسی اینجاست: چطور ممکنست مرگ انسان هایی که هیچ مشارکتی در عملیات نظامی ندارند، در یک پروسه اداری و فنی به عددی قابل محاسبه تبدیل شود؟
مستند؛ سندی مهم، اما نه پایان تحقیق
«نازا» را باید اثری مهم در تاریخ مستندسازی جنگ غزه دانست؛ اثری که بجای تمرکز صرف بر تصاویر ویرانی، به سراغ سازوکارهایی رفته است که می توانند ویرانی را ممکن کنند. از جانب دیگر، واکنش تند مقام های اسرائیلی و سعی برای بی اعتبارکردن کارگردانان هم جایگزین پاسخ گویی مستند به پرسش های عنوان شده نیست.
اکنون مسئله اصلی، نه فقط موفقیت یک فیلم در جشنواره ونیز، بلکه ضرورت بررسی مستقل اسناد، شهادت ها و تصمیمات نظامی است. اگر در ساختار نظامی هر کشوری، مرگ انسان های غیرنظامی به عددی در یک سیستم اطلاعاتی تبدیل گردد، جامعه جهانی حق دارد در رابطه با آن سؤال کند. اگر فناوری برای افزایش دقت و کاهش تلفات به کار گرفته می شود، باید نتیجه عملی آن هم قابل ارزیابی باشد.
اگر اسراییل مدعی رعایت حقوق بین المللاست، باید اسناد و شواهد مربوط به تصمیمات خویش را در مقابل نهادهای مستقل پاسخ گو قرار دهندو اگر کسی در یک زنجیره عملیاتی مدعی است فقط مأمور اجرای دستور بوده، این ادعا به تنهایی او را از مسئولیت مبرا نمی کند.
«نازا» در نهایت یک پرسش بزرگ را پیش روی جهان قرار می دهد: وقتی مرگ غیرنظامیان در یک ساختار نظامی پیشبینی، محاسبه و پذیرفته می شود، مرز میان خطای جنگی و سیاست سازمان یافته خشونت کجاست؟ این پرسش را نمی توان با شعارهای امنیتی، تبلیغات رسانه ای یا بهتان زنی به افشاگران خاموش کرد. پاسخ آن باید در اسناد، تحقیقات مستقل و سازوکارهای حقیقی پاسخ گویی جست وجو شود. این مصادیق در صورتی که مطرح می شود که در حمله نظامی مشترک به ایران غیرنظامیان بسیاری همچون ۱۶۸ دانش آموز در حوادث غزه کشته شده اند.
اما در مورد حوادث غزه تاریخ در رابطه با آن چه در غزه رخداده است، تنها بر مبنای بیانیه های دولت ها قضاوت نخواهد کرد؛ بلکه به اسناد، شهادت ها و مسئولیت کسانی خواهد نگریست که در این زنجیره تصمیم گیری نقش داشته اند.
بطور خلاصه بر اساس روایت مصاحبه شوندگان، این سازوکار برای شناسایی زمان برگشت افراد موردنظر به خانه هایشان استفاده می شد.
منطق عملیاتی که در فیلم شرح داده می شود، چنین است:
- فرد مظنون به عضویت در گروه مسلح شناسایی می شود.
- ارتباطات و موقعیت مکانی او زیر نظر قرار می گیرد.
- زمان برگشت او به خانه مشخص می شود.
- اطلاعات در ارتباط با محل حضور او برای برنامه ریزی حمله مورد استفاده قرار می گیرد و این مساله اخلاقی کاملا حل شده است که اگر در آن محل خانواده یا خردسالان زندگی می کنندف حمله صورت خواهد گرفت.
یکی از مصاحبه شوندگان توضیح می دهد که حمله در خانه می تواند از نظر عملیاتی ساده تر باشد؛ به جهت اینکه محل حضور هدف قابل پیشبینی تر است. اما مسئله اینجاست که حق دفاع از خود، مجوز نامحدود برای استفاده از قدرت نظامی ایجاد نمی کند.
از منظر سیاسی، نازا می پرسد آیا امنیت ملی می تواند به توجیهی تبدیل گردد که هرگونه محدودیت اخلاقی و حقوقی را به حاشیه براند؟
این سؤال از نظر حقوقی هم مهم است؛ به جهت اینکه مشروعیت آغاز یک عملیات نظامی و مشروعیت تک تک حملات در جریان آن، دو مسئله جداگانه اند.
بحران مشروعیت بین المللی اسرائیل
یکی از خوانش های مهم فیلم، پیوند میان تخریب غزه و بحران مشروعیت بین المللی اسرائیل است. پاسخ آن باید در اسناد، تحقیقات مستقل و سازوکارهای حقیقی پاسخ گویی جست وجو شود.
منبع: کاراموند
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان کاراموند در مورد این مطلب