چرا استخر و زنده شور تمام نمی شوند؟!
کاراموند: کاراموند: با ادامه اکران «استخر» و «زنده شور» و اختصاص سانس های محدود به فیلم های تازه واردی مانند «اسکورت»، پرسش جدی درباره ی عدالت در توزیع سالن ها و اجرای دقیق نظام نامه اکران سینما مطرح گردیده است.
- مساله اکران در سینمای ایران تنها به تعداد فیلم هایی که روی پرده می روند محدود نمی شود؛ مساله اصلی، چگونگی توزیع فرصت نمایش میان فیلم هایی است که برای رسیدن به مخاطب، به سالن و سانس نیاز دارند. در چنین شرایطی، تصمیم های در ارتباط با اکران می توانند بر میزان دیده شدن آثار، درآمد فیلمها و ادامه فعالیت اقتصادی سینما تأثیر بگذارند و البته پرسش های زیر در رابطه با چرخه اکران اهمیت فراوانی دارد. سؤال های طرح شده زیر در سینمای ایران همواره بدون پاسخ مانده اند.
-آیا نظام اکران سینمای ایران فرصت نمایش را بشکل متعادل توزیع می کند؟
-چه تفاوتی میان تعداد سالن های اختصاص یافته به فیلمها و تعداد سانس های آنها وجود دارد؟
-آیا توزیع سانس ها با تعداد سالن ها تناسب دارد؟
-آیا برخی فیلمها یا دفاتر پخش، فرصت نمایش بیشتری نسبت به سایر فیلمها دارند؟
-نقش شورای صنفی نمایش در تعیین یا تنظیم این وضعیت چیست؟
-این نوع توزیع چه پیامدهایی برای فیلم های کم سانس، سینماداران، مخاطبان و بازگشت سرمایه تولیدکنندگان دارد؟
- وجود تبعیض در چرخه اکران چه زمانی به پایان می رسد؟
-آیا کیفیت تولید در چرخه اکران اهمیت خواهد داشت؟
آمار کلی اکران فیلم های روی پرده سینما برمبنای آمار سمفا
اطلاعاتی زیر در ارتباط با روز چرخه اکران ۲۹ شهریور است. با تقسیم تعداد سانس بر تعداد سالن، می توانیم یک شاخص مقدماتی جهت بررسی شدت نمایش به دست آوریم. این شاخص نشان داده است به طور متوسط، برای هر سالن چند سانس به یک فیلم اختصاص داده شده است؛ البته بشرط آنکه تعداد سالن و سانس در ارتباط با یک بازه زمانی یکسان باشند.
آمار اکران روز ۲۹ شهریور، دست کم در بین فیلم های بررسی شده، تفاوت هایی را در تعداد سالن ها و سانس های اختصاص یافته نشان داده است. این اختلاف ها پرسش هایی را در رابطه با معیارهای توزیع سانس و میزان تناسب میان ظرفیت نمایش فیلمها ایجاد می کند؛ پرسش هایی که پاسخ آنها نیازمند بررسی دقیق تر داده ها و سازوکار تصمیم گیری در اکران است.
فیلم تعداد سالن تعداد سانس زنده شور ۲۲۶ ۳۷۹ اسکورت ۲۲۵ ۳۸۹ استخر ۲۲۲ ۳۵۶ خانوم والده ۳۳۶ ۹۴۱
فیلم تعداد سالن تعداد سانس زنده شور ۲۱۰ ۳۶۱ اسکورت ۱۹۵ ۳۴۸ استخر ۱۸۸ ۳۱۸ خانوم والده ۲۹۰ ۸۱۱ «استخر» و «زنده شور» هر دو ۲۴ تیر ۱۴۰۵ اکران شده اند؛ در صورتیکه «اسکورت» تازه ۱۱ شهریور وارد اکران شده است.
یعنی ۲۱ شهریور، این دو فیلم قدیمی حدودا وارد هفته دهم اکران شده اند، در صورتیکه «اسکورت» هنوز هفته دوم خویش را پشت سر می گذارد.
طبق ماده ۱۲ نظام نامه اکران، سقف نمایش فیلم در سرگروه ۷ هفته است؛ پس از آن حداکثر سه هفته امکان ادامه در سایر سینماها وجود دارد و پس از هفته دهم ادامه اکران فقط با محدودیت های مشخص امکانپذیر است. مهم تر این که در پردیس های حداقل ۷ سالن، فیلم قدیمی می تواند در یک سالن ادامه پیدا کند؛ در سینماهای ۴، ۵ و ۶ سالنه حداکثر سه سانس و در سینماهای سه سالنه و کمتر حداکثر دو سانس.
چرا استخر و زنده شور هنوز اکران می شوند؟
در چهل و چهارمین جشنواره فیلم فجر فیلم اسکورت و زنده شور هر دو موفق به دریافت سیمرغ بهترین فیلم از دید تماشاگران شدند. حالا پرسش اصلی این است چرا بعد از هفت هفته اکران زنده شور برمبنای آئین نامه ها تعداد سالن ها و سانس ها، از فیلم اسکورت بیشتر است؟
آیا این دو فیلم بعد از ورود به هفته دهم، «استخر» و «زنده شور» دقیقا با سهم سالن و سانس مجاز اکران می شوند یا همچنان قسمتی از ظرفیت اکران فیلم های جدیدالورود را اشغال کرده اند؟ آیا این تصویری از عدالت در اکران است؟
«اسکورت» در اولین هفته اکران، با وجود جدیدالورود بودن، توانست در هفته دوم به بیشتر از ۱۱۳ هزار مخاطب برسد و حتی در فروش روزانه از «زنده شور» و «استخر» عبور کند.
در سه روز نیم بهای روز سینما نیز «اسکورت» حدود ۶۹ هزار مخاطب داشت؛ «زنده شور» حدود ۷۳.۵ هزار و «استخر» حدود ۷۸ هزار مخاطب. یعنی فاصله این فیلم جدیدالورود با دو فیلم قدیمی خیلی کمتر از چیزی بوده که صرفا با تعداد هفته های اکران آنها انتظار می رود و این مورد را هم باید درنظر گرفت اگر تعداد سالن ها برابر و تعداد سانس های اکران با دو فیلم زنده شور و استخر برابر بودند اسکورت به فروش بیشتری دست پیدا می کرد. چون برمبنای نگاه کیفی مثل کیفیت ساخت «اسکورت» مثل زنده شور و استخر چند لوکیشینی و محدود نیست.
نکته قابل توجه این است که اگر فیلم زنده شور و استخر فروش بالایی دارند، میزان فروش دربرخی شهرهایی است که عمدتا از فروش بالای فیلم سینمایی برخوردار نیستند و به لطف این فروش است که می توانند همچنان در صدر پرفروش ها بایستند. میزان تبلیغات زنده شور و استخر در شبکه های ماهواره ای که هم اینک تعیین کننده هستند، خیلی گسترده است.
حالا شائبه فروش شهرهایی که میزان آمار تماشای آنان خیلی کم است و تبلیغات عجیب استخر و زنده شور کمک شایانی به فروش این دو فیلم برای گرفتن میزان سالن و سانس های بیشتر موثر است.
برنامه پخش شده پردیس سینمایی تک یزد برای ۲۴ شهریور خیلی گویاست:
«اسکورت»: ۱ سانس
«استخر»: ۲ سانس
«زنده شور»: ۱ سانس
این پردیس پنج سالن دارد.
اما در ۲۵ شهریور که فیلم های جدید «خانوم والده» و «جانشین» وارد چرخه شدند، وضعیت چنین بود:
«خانوم والده»: ۴ سانس
«جانشین»: ۱ سانس
«اسکورت»: ۲ سانس
«استخر»: ۱ سانس
«زنده شور»: ۱ سانس
و این ترکیب در ۲۷ و ۲۸ شهریور نیز تکرار شده است.
این داده به تنهایی اثبات تخلف نیست؛ اما یک پرسش جدی در رابطه با اجرای سیاست اختصاص ظرفیت ایجاد می کند: فیلمی که از ۲۴ تیر روی پرده است، در اواخر شهریور همچنان می تواند سانس داشته باشد، در صورتیکه فیلم تازه واردی مثل «اسکورت» در همان سالن با ظرفیت محدودتری روبروست.
در ۱۱ شهریور، شورای صنفی نمایش قرارداد «اسکورت» را با سرگروهی پردیس هویزه ثبت کرده بود.
از طرف دیگر، ماده ۱۵ نظام نامه اکران تصریح می کند پردیس های بیشتر از ۷ سالن باید برای تمام فیلم های جدید حداقل سه سانس چرخشی در دو هفته ابتدائی خدمات ارایه کنند؛ پردیس های ۴ تا ۶ سالنه نیز در صورت رعایت شرایط، حداقل یک سانس برای فیلم جدید در دو هفته اول دارند. همینطور سینماهای سه سالنه و پایین تر نمی توانند یک فیلم را در بیشتر از یک سالن نمایش دهند.
پس اگر در داده های سمفا مشخص شود که یک پردیس بزرگ، برای «اسکورت» کمتر از سهم الزامی اختصاص داده ولی برای «استخر» یا «زنده شور» ظرفیت بالاتری حفظ نموده، مبحث دیگر صرفا «رقابت گیشه ای» نیست؛ بلکه می تواند مغایرت با ضوابط اختصاص سالن و سانس باشد.
«استخر» و «زنده شور» در پردیس های ۷ سالن به بالا
بعد از هفته دهم، طبق ماده ۱۲، ادامه فیلم قدیمی در چنین پردیس هایی باید در یک سالن باشد.
اگر داده سمفا نشان دهد مثلاً:
استخر و زنده شور ۲ سالن یا بیشتردر یک پردیس ۷ سالن به بالا، این مورد می تواند مغایر با تبصره ۲ ماده ۱۲ باشد.
۲. سینماهای ۴ تا ۶ سالنه
در این سینماها فیلم پس از هفته دهم حداکثر سه سانس می تواند داشته باشد.
بنابراین اگر سمفا برای یک سینمای پنج سالنه مثلاً:
استخر یا زنده شور ۴ سانس ثبت کرده، اینجا مبحث خیلی روشن تر است.
محروم کردن فیلم جدیدالورود از سهم الزامی این شاید از خود ادامه اکران دو فیلم قدیمی مهم تر باشد.
ماده ۱برای پردیس های بزرگ، ارایه خدمات به تمام فیلم های جدید را الزام کرده است. بدین سبب اگر «اسکورت» یا «خانوم والده» در پردیس های مشمول، سهم الزامی خویش را نگرفته باشند، در صورتیکه فیلم های قدیمی سهم بیشتری دریافت کرده باشند، باید آنرا جداگانه بررسی کرد.
در این میان، شورای صنفی نمایش به عنوان یکی از نهادهای در رابطه با تنظیم امور اکران، باید در مرکز بررسی قرار گیرد. پرسش اساسی این است که آیا تصمیم های اکران با معیارهای شفاف و قابل ارزیابی اتخاذ می شوند و آیا این تصمیم ها به توزیع متوازن تر فرصت نمایش کمک می کنند؟
ظرفیت های مشکوک اکران «خانوم والده»؛ از تعداد سانس تا قدرت توزیع
یکی از پرسش های قابل طرح در رابطه با وضعیت اکران «خانوم والده»، تفاوت میان تعداد سالن و سانس اختصاص یافته به این فیلم و سایر آثار همزمان است. برمبنای داده های ارایه شده، «خانوم والده» از تعداد سانس و سالن بالاتری نسبت به سه فیلم «زنده شور»، «اسکورت» و «استخر» دارد. این اختلاف، به تنهایی نشانه تخلف یا تبعیض نیست، اما پرسشی جدی در رابطه با معیارهای اختصاص ظرفیت نمایش ایجاد می کند: چه میزان از این ظرفیت برمبنای تقاضای حقیقی مخاطب تعیین شده و چه میزان به پیش بینی فروش، قدرت تبلیغاتی، قراردادهای اکران یا سایر عوامل مرتبط است؟
مسئله زمانی اهمیت بیشتری پیدا می کند که بدانیم فیلم «خانوم والده» محصول و پخش عامریان فیلم است و قرارداد اکران آن نیز در قالب سرگروه آزاد ثبت شده است، بااین حال، می توانند نقطه شروعی جهت بررسی ارتباط میان ساختار پخش، ظرفیت نمایش و عملکرد تجاری فیلم باشند.
نقد اصلی در اینجا متوجه لزوم شفافیت در تصمیم گیری است. اگر تعداد سالن و سانس برمبنای تقاضای پیش بینی شده یا عملکرد فروش اختصاص می یابد، باید مشخص شود که این معیارها چه طور اندازه گیری می شوند و آیا برای همه فیلمها بشکل یکسان اعمال می شوند. همچنین، اگر قدرت تبلیغاتی یا دسترسی به ابزارهای فروش بر عملکرد یک فیلم تأثیر می گذارد، ضروری است رابطه میان این عوامل و میزان ظرفیت نمایش با داده های قابل بررسی تحلیل شود.
در جداول بالا یک فیلم کمدی با متوسط هزینه که بزرگترین پارامتر آن حضور رضا عطاران «زن پوش» است، نسبت به همه آثار سینمایی اکران شده از از تعداد سالن و سانس بیشتری برخوردارست. کمدی که از حیث کیفی اثر نازل و خیلی مبتذلی است اما بواسطه نام تهیه کننده اش بصورت سلطه واری در سینمای ایران اکران شده است. در حقیقت محصول مبتذل بواسطه «سلطه» «عامریان فیلم» فیلم از تعداد سالن بیشماری برخوردارست. این سلطه را چنین میتوان تشریح کرد:
عامریان فیلم به عنوان سازنده و پخش کننده فیلم «خانوم والده»، فیلمی را روانه پروانه پرده سینما کرده که دریافت آن برای سایر دفاتر تولید و پخش غیر ممکن است.
اگر فرضیه بالا رد شود بازهم این فرضیه را میتوان بیان کرد که این شرکت پخش سامانه بلیط فروشی خویش را تحت عنوان «بلیط دات آی آر» راه اندازی کرده است که خریدار بلیط در خیلی از موارد به سایت آی تیکت، متعلق به سینما شهر هدایت می شود. در حقیقت از سامان بلیط سینماتیکت پشتیبانی می کند. آی تیکت متعلق به سینماشهر از شرکت وابسته به سازمان سینمایی است.
فیلم هایی که عامریان فیلم در سینماها نمایش می دهد به مدت طولانی اکران می شود که رکورد اکران تاریخ بعد از انقلاب متعلق به این کمپانی است و فیلم فسیل از تاریخ بیست و پنجم اسفند ۱۴۰۱ تا انتهای سال ۱۴۰۲ به مدت یکسال در ۶۹۴ سینما و در ۱۴۹۸۷۹ سانس اکران داشته است.
پشتیبانی GEMTV از عامریان و شایسته فیلم
سلطه عامریان فیلم و شایسته فیلم (پخش کننده استخر و زنده شور) آنجایی نمود پیدا می کند که این دو کمپانی از امکانات تبلیغاتی شبکه GEM برخوردار می باشند. برمبنای شنیده ها پخش هر تبلیغی از این شبکه در آغاز سریال های این شبکه و در آخر هر اپیزود مشمول پرداخت ۱۰ هزار دلار هزینه است و فیلم فسیل از عامریان فیلم از چنین امکان تبلیغی برخوردار بود. شایسته فیلم برای تبلیغات دو فیلمش از این امکان بهره برده است. ابزار تبلیغاتی GEM کمک شایانی برای اکران استمراری آثار سینمایی می کند.
پرسش مهم این است که آیا تفاوت در توان مالی و دسترسی تبلیغاتی دفاتر پخش، به تفاوت در فرصت رقابت فیلمها برای جذب مخاطب و حفظ موقعیت اکران منجر می شود؟ پاسخ به این پرسش مستلزم مقایسه میان فیلم هایی با شرایط تبلیغاتی متفاوت و بررسی معیارهای تصمیم گیری در اختصاص سالن و سانس است. در این چارچوب، مبحث GEM می تواند قسمتی از یک مطالعه گسترده تر در رابطه با شفافیت، رقابت و توزیع موقعیت های نمایش در سینمای ایران باشد.
در واقع آمارهای غیردقیق فروش در تعدادی شهر های ایران، تبلیغات شبکه GEM و خیلی از موارد دیگر سبب روی پرده ماندن طولانی برخی آثار سینمایی می شود و این مورد باید از جانب سازمان سینمایی و شورای صنفی نمایش بررسی شود.
به طور خلاصه، این اختلاف ها پرسش هایی را در ارتباط با معیارهای توزیع سانس و میزان تناسب میان ظرفیت نمایش فیلمها ایجاد می کند؛ پرسش هایی که پاسخ آنها نیازمند بررسی دقیق تر داده ها و سازوکار تصمیم گیری در اکران است.
فیلم تعداد سالن تعداد سانس زنده شور ۲۲۶ ۳۷۹ اسکورت ۲۲۵ ۳۸۹ استخر ۲۲۲ ۳۵۶ خانوم والده ۳۳۶ ۹۴۱
فیلم تعداد سالن تعداد سانس زنده شور ۲۱۰ ۳۶۱ اسکورت ۱۹۵ ۳۴۸ استخر ۱۸۸ ۳۱۸ خانوم والده ۲۹۰ ۸۱۱ استخر و زنده شور هر دو ۲۴ تیر ۱۴۰۵ اکران شده اند؛ در صورتی که اسکورت تازه ۱۱ شهریور وارد اکران شده است.
یعنی ۲۱ شهریور، این دو فیلم قدیمی حدوداً وارد هفته دهم اکران شده اند، در صورتی که اسکورت هنوز هفته دوم خویش را پشت سر می گذارد.
طبق ماده ۱۲ نظام نامه اکران، سقف نمایش فیلم در سرگروه ۷ هفته است؛ بعد از آن حداکثر سه هفته امکان ادامه در سایر سینماها وجود دارد و بعد از هفته دهم ادامه اکران فقط با محدودیت های مشخص ممکن است. آیا این تصویری از عدالت در اکران است؟
اسکورت در نخستین هفته اکران، با وجود جدیدالورود بودن، توانست در هفته دوم به بیش از ۱۱۳ هزار مخاطب برسد و حتی در فروش روزانه از زنده شور و استخر عبور کند.
در سه روز نیم بهای روز سینما هم اسکورت حدود ۶۹ هزار مخاطب داشت؛ زنده شور حدود ۷۳.۵ هزار و استخر حدود ۷۸ هزار مخاطب. میزان تبلیغات زنده شور و استخر در شبکه های ماهواره ای که هم اینک تعیین کننده هستند، خیلی گسترده است.
حالا شائبه فروش شهرهایی که میزان آمار تماشای آنان بسیار کم است و تبلیغات عجیب استخر و زنده شور کمک شایانی به فروش این دو فیلم برای گرفتن میزان سالن و سانس های بیشتر موثر است.
برنامه پخش شده پردیس سینمایی تک یزد برای ۲۴ شهریور خیلی گویاست:
اسکورت: ۱ سانس استخر: ۲ سانس زنده شور: ۱ سانس
این پردیس پنج سالن دارد.
اما در ۲۵ شهریور که فیلم های جدید خانوم والده و جانشین وارد چرخه شدند، وضعیت چنین بود:
خانوم والده: ۴ سانس جانشین: ۱ سانس اسکورت: ۲ سانس استخر: ۱ سانس زنده شور: ۱ سانس
و این ترکیب در ۲۷ و ۲۸ شهریور هم تکرار شده است.
این داده به تنهایی اثبات تخلف نیست؛ اما یک پرسش جدی در ارتباط با اجرای سیاست اختصاص ظرفیت ایجاد می کند: فیلمی که از ۲۴ تیر روی پرده است، در اواخر شهریور بازهم می تواند سانس داشته باشد، در صورتی که فیلم تازه واردی مثل اسکورت در همان سالن با ظرفیت محدودتری روبروست.
در ۱۱ شهریور، شورای صنفی نمایش قرارداد اسکورت را با سرگروهی پردیس هویزه ثبت کرده بود.
از طرف دیگر، ماده ۱۵ نظام نامه اکران تصریح می کند پردیس های بیش از ۷ سالن باید برای تمام فیلم های جدید حداقل سه سانس چرخشی در دو هفته ابتدائی خدمات ارائه کنند؛ پردیس های ۴ تا ۶ سالنه هم در صورت رعایت شرایط، حداقل یک سانس برای فیلم جدید در دو هفته اول دارند.
منبع: karamond.ir
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان کاراموند در مورد این مطلب