گزارش كاراموند؛

ملودی های ماندگار یك وداع تاریخی

ملودی های ماندگار یك وداع تاریخی به گزارش كاراموند آهنگسازان و خوانندگان نسل های مختلف موسیقی كشورمان پیرامون نمایش ابعاد شخصیتی امام خمینی(ره) دست به خلق آثار گوناگونی زنده اند كه برخی از آنها ماندگاری بیشتری داشته اند.


دریافت 435 KB
خبرگزاری مهر-گروه هنر-علیرضا سعیدی: زبان موسیقی همواره بعنوان یک ابزار قدرتمند رسانه ای، در حوزه ارتباطات جمعی معرفی می شود. ابزاری به شدت پرنفوذ که در خیلی از بزنگاه های تاریخی و سیاسی می تواند اندیشه ها و رویکردهای فکری و فرهنگی یک جامعه را در چارچوب چند ملودی خاطره ساز، تثبیت و ماندگار کند. چه بسا که همین ابزار رسانه ای، در برش های گوناگونی از زمان توانسته جلوتر از دیگر ابزارهای رسانه ای به تریبون پرطنینی در جهت معرفی تفکرات آرمانی و تحول گرایانه ملت ایران تبدیل گردد.
یکی از این بزنگاه های تاریخی و البته تأثیرگذار که در سال های پایانی دهه شصت مردم ایران پشت سر گذاشتند، عروج ملکوتی امام خمینی (ره) بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران در چهاردهم خرداد ۱۳۶۸ بود. روزهایی که برای همه ملت سرشار از خاطرات تلخ و در عین حال حماسی یک وداع شد که به قول معروف پلان به پلان آن از نگاهمان پاک نمی گردد. از همان زمان که محمدرضا حیاتی در ساعات آغازین صبح، اعلام نمود: بسم الله الرحمن الرحیم، انا لله و انا الیه راجعون؛ روح بلند پیشوای مسلمانان و رهبر آزادگان جهان حضرت امام خمینی، به ملکوت اعلی پیوست…» و این گونه بود که جامعه ایرانی سراسر سیاه پوش شد و عاشقان روح الله را آنچنان بی قرار کرد که مراسم خاکسپاری پیکر امام راحل را تبدیل به یکی از عظیم ترین و باشکوه ترین آئین های تشییع دنیا کرد.
همزمان اجتماع باشکوه مردم داغدار مدتی نگذشت که هنرمندان هم به تکاپو افتادند تا آثار هنری مختلفی را به این خاطره جمعی ضمیمه کنند. خانواده موسیقی هم از این قاعده مستثنا نبودند و تکاپوی شان منجر به انتشار آثاری شد که هنوز هم برای مردم ایران به یادگار مانده است.

آنچه می خوانید نگاهی گذرا بر تجربه تولید آثار موسیقایی است که پیرامون ابعاد شخصیتی امام خمینی (ره) و رحلت ایشان در این سال ها منتشر و به مخاطبان عرضه شده است.
سمفونی روح الله؛ فرهت و بررسی ابعاد شخصیتی امام با زبان موسیقی
یکی از آثار مهمی که طی سال های اخیر با محوریت شخصیت فرهنگی، سیاسی و اجتماعی بنیانگذار انقلاب اسلامی ایران پیش روی مخاطبان قرار گرفته، سمفونی «روح الله» ساخته شاهین فرهت آهنگساز و استاد پیشکسوت موسیقی کشورمان است که در دوره های اخیر، بعنوان دبیر هنری جشنواره موسیقی فجر هم مشغول به فعالیت بود.
این هنرمند شهریور ماه سال ۱۳۹۴ بود که از ساخت تازه ترین سمفونی خود با عنوان «روح الله» اطلاع داد. وی این اثر را با محوریت شخصیت فرهنگی، سیاسی و اجتماعی امام خمینی (ره) در چهار موومان ساخت که در آن زمان ابتدا با ارکستر سمفونیک اکراین ضبط و بنا شد تا بعد از تولید و انتشار در ایران اجرا شود.
فرهت که تابحال ۱۷ سمفونی با موضوعات مختلف و بر مبنای شخصیت های دینی، مذهبی، ادبی و فرهنگی ساخته، در این سمفونی بی کلام ابعاد و چهره بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران را با زبان موسیقیایی بیان کرده است. وی این اثر را با محوریت شخصیت فرهنگی، سیاسی و اجتماعی امام خمینی (ره) در چهار موومان ساخته است. وی در این اثر بی کلام، وجوه مختلف شخصیت انسانی و عرفانی بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران را با زبان موسیقیایی بیان کرده است.

در توضیح این سمفونی آمده است: «موومان اول سمفونی روح الله به تولد و رشد و نمو حضرت امام اختصاص دارد، موومان دوم به دوران بلوغ علمی، اجتهاد و بالندگی امام در حوزه علمیه و قله های بلند علم و معرفت شناسی می پردازد. موومان سوم هم با زبانی رمزآلود به جریان مبارزات حضرت امام که در نهایت منجر به پیروزی انقلاب اسلامی شد پرداخته و در موومان چهارم آهنگساز به عروج ملکوتی امام خمینی که با دلی آرام و قلبی مطمئن رحلت کرده و دنیایی از اهالی معرفت را داغدار هجران می کنند می پردازد که بطور حتم این داغ هجران هیچ وقت جبران نمی گردد.»
بعد از گذشت دو سال از ساخت و تولید این سمفونی بود که معاونت فرهنگی هنری مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره) با مشارکت معاونت هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سمفونی «روح الله» را با همراهی ارکستر سمفونیک تهران به رهبری میهمان سهراب کاشف در خردادماه ۱۳۹۶ همزمان با بیست و هشتمین سالگرد ارتحال امام خمینی (ره) اجرا کردند. اجرایی که در آن بهروز رضوی هم به خوانش غزلیاتی از بنیانگذار جمهوری اسلامی پرداخت.
علی کمساری معاون فرهنگی و هنری و ارتباطات مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره) هم حین اجرای سمفونی «روح الله» که با حضور برخی از شخصیت های سیاسی و فرهنگی کشورمان در تالار وحدت تهران برگزار شد، توضیح داد: «بسیار خرسندیم که شاهد رونمایی از سمفونی «روح الله» هستیم که در کنار همه آثار خوب مذهبی و دفاع مقدس برای نخستین بار تولید شده است. ما تا به امروز در کشورمان سمفونی در رابطه با زندگانی با برکت حضرت روح الله نداشتیم اما خدا کمک کرد که در مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره) و همت شورای موسیقی مجموعه تصمیم گرفته شد تا سمفونی «روح الله» ساخته شود. […] خوشبختانه با تصمیم شورای موسیقی برای ساخت موسیقی سمفونی «روح الله» قرعه به نام استاد شاهین فرهت افتاد که همه می دانیم در حوزه موسیقی و خلق سمفونی از هنرمندان درجه یک و پرارزش کشورمان هستند. به هر حال این هنرمند بعد از آن که پیشنهاد ما را برای ساخت سمفونی پذیرفت مطالعاتی را در حوزه زندگی پربرکت حضرت امام شروع کرد و سرانجام پس از ماه ها تلاش این سمفونی که امشب پیش روی شما اجرا می شود در چهار موومان خلق شد.»

«دریغا» یی که با صدای محمد گلریز جاودانه شد
مدتی از رحلت بنیانگذار انقلاب اسلامی ایران نگذشته بود که یک نغمه به اندازه وسعت تمام ایران به گوش مردم ایران نشست و در همان روزهای آغازین که مردم ایران سوگوار و عزادار امام (ره) بودند در تمامی شبکه های تلویزیونی و رادیویی آن دوران پخش گردید.
آهنگ «دریغا» با شعری از مرحوم حمید سبزواری با آگاه «دریغا ای دریغا ای دریغا، خدایا سایه ای رفت از سر ما…» و به آهنگسازی محمد شکوهی که محمد گلریز خواننده چندین اثر ماندگار انقلابی و آئینی آنرا اجرا کرد. اثری که همچنان پس از گذشت ۳۰ سال از رحلت ملکوتی پیر جماران همچنان بعنوان یکی از جاودانه ترین و شاید خاطره انگیزترین نغمات در رابطه با ایام وفات امام خمینی در حافظه شنیداری مخاطبان باقی مانده است.
محمد گلریز درباره نحوه تولید و ساخت این قطعه این گونه روایت می کند: «این قطعه به روزهای بعد از رحلت امام بازمی گردد. شب آخری که امام خمینی (ره) در بیمارستان بستری بودند؛ همه مردم دست به دعا بودند که ایشان هر چه زودتر شفا پیدا کنند. من هم در کنار این مردم آرزو می کردم که حال ایشان بهبود یابد. فردای روزی که خبر ارتحال امام از رادیو پخش گردید مانند همه مردم سرزمینم از شنیدن این خبر بسیار متأثر شدم، از خدا خواستم در حق من لطفی کند تا با خواندن قطعه ای بتوانم بازگوکننده حس و حال آن روزها و التیامی برای مردم عزیز کشورم باشم. دقیقاً در همین فکر بودم که محمدعلی شکوهی «آهنگساز این قطعه» تلفن کرد و از من خواست تا هر چه زودتر به سمت تالار وحدت حرکت کنم. وقتی به محل کار آقای شکوهی رسیدم وی را مشغول گفت وگوی تلفنی با فردی در حالت گریان دیدم که شعری را زمزمه می کرد. پس از آخر تماس گفت مشغول صحبت با حمید سبزواری بودم؛ این شاعر یک شعر فی البداهه برای وی می خواند و شکوهی هم به صورت تلفنی و زمزمه ای برای آن آهنگ می سازد و پس از آن آقای شکوهی قرار خوانندگی این آهنگ را با من گذاشتند و مشغول تولید استودیویی آهنگ «دریغا ای دریغا» شدیم. این آهنگ از معدود قطعاتی بود که در آن روزگار توسط دستگاه سینتی سایزر تولید شده بود و یکی از به یاد ماندنی ترین آهنگ هایی است که در مقام خواننده در کنار گروه آن حضور داشتم. پس از این قطعه در چهلمین روز درگذشت حضرت امام «غم فراق» را خواندم. برخی از این سروده ها ماندگاری که در ذهن مردم تداعی می شود، امکان دارد خاطرات تأسف باری داشته باشد اما یاد و خاطره امام در ذهن مردم زنده می شود. وقتی کسی چون حضرت امام از دنیا می رود درست است که این فقدان سبب تأثر مردم است ولی مردم در مورد آن شخصیت فکر می کنند و این یک بعد آن است و ابعاد دیگر آن فرهنگی و هنری است.»
در سال ۱۳۶۸ انجمن حفظ و اشاعه سرود و آهنگ های انقلابی آلبومی با عنوان «دریغا» را تولید و منتشر نمود. در این آلبوم قطعاتی به مناسبت رحلت بنیانگذار جمهوری اسلامی با صدای محمد گلریز، علیرضا افتخاری، مهرداد کاظمی و جهانگیر زمانی اجرا شده بود.
«غم خورشید»، «روح بلند آسمانی»، «نماز آخر»، «یاد آفتاب»، «دلدادگان روی دوست»، «غم فراق»، «در سوگ خورشید» آثار دیگری هستند که محمد گلریز تابحال در رثای پیر جماران منتشر نموده است.

روایتی متفاوت از زندگی امام با موسیقی بهزاد عبدی
بهزاد عبدی همچون آهنگسازان صاحب سبکی است که آثارش همواره در چارچوب و چارچوب درستی پیش روی مخاطبان قرار گرفته اند. او با بهره مندی از آموزه های علمی خود در عرصه موسیقی که این سال ها خلاء آن بیشتر از هر زمانی محسوس است توانسته آثاری را در حوزه های مختلف سینما، تئاتر، آلبوم و پروژه های موسیقایی تولید نماید که خیلی از آنها جزو آثار قابل تأملی هستند که گرچه رنگ و بوی سفارشی دارند اما می توانند بعنوان آثاری مستقل و قابل اتکا موردتوجه و تمرکز قرار گیرند.
یکی از این آثار پرارزش سوئیت سمفونی امام خمینی (ره) که بهزاد عبدی آنرا در سال ۱۳۸۵ نوشت. اثری که در چهار قسمت «هبوط»، «اوج»، «قیام» و «عروج» نوشته شده و دربرگیرنده زندگی بنیانگذار انقلاب اسلامی ایرانی از تولید تا ارتحال ملکوتی ایشان است.
بخش نخست این سوئیت سمفونی نامش «هبوط» است و به تولد امام (ره) و به جریانات سیاسی آن زمان اختصاص دارد. قسمت دوم به نام «اوج» به مبارزات ایشان در انقلاب و چگونگی شکل گیری پیروزی انقلاب اسلامی می پردازد و قسمت سوم به نام «قیام» از فرمان جنگ تحمیلی و هشت سال دفاع مقدس به رهبری امام (ره) می گوید. قطعه چهارم این سوئیت سمفونی به نام «عروج» به سال های آخر زندگی امام (ره) پرداخته است.
سوئیت سمفونی امام خمینی (ره) همچون آثار پرارزش موسیقایی در رابطه با امام راحل است که از زمان تولید تا به امروز در مناسبت ها و برنامه های مختلفی توسط ارکسترهای معتبر کشورمان به صورت زنده اجرا شده و با استقبال خوبی هم از جانب مخاطبان مواجه گردیده است.

«حضور سبز» و چهره هایی که در یک پروژه مشترک خواندند
یکی دیگر از مجموعه ها و آلبوم هایی که طی سال های گذشته با مبحث رحلت حضرت امام خمینی (ره) توسط برخی از هنرمندان فعال موسیقی کشورمان تولید و ارائه شد، مجموعه ای به نام «حضور سبز» است که سال ها قبل آن زمان که هنوز نظام اقتصادی موسیقی ایران با سونامی حضور خوانندگان پاپ مواجه نشده، به همت واحد موسیقی سازمان صدا و سیما و انتشارات سروش روانه بازار موسیقی شد.
در توضیح نحوه انتشار این پروژه موسیقایی آمده است: «در سال ۱۳۷۹ و به مناسبت یکصدمین سالروز میلاد امام خمینی، شرکت سروش دو مجموعه موسیقایی با عناوین «حضور سبز یک» و «حضور سبز دو» را با صدای خواننده های مختلف که یا با اشعار امام خمینی اجرا شده بودند و یا درباره رهبر کبیر انقلاب سروده شده بودند را جمع آوری کرد و روانه بازار موسیقی کشور کرد. با اینکه مجموعه به مناسبت میلاد امام خمینی جمع آوری شده است ولی بعضی از قطعات با مبحث رحلت امام است. در واقع این دو مجموعه حاوی قطعات برگزیده ای است که از زمان درگذشت امام تا یک دهه بعد با محوریت امام خمینی در واحد موسیقی و سرود صدا و سیما تولید و اجرا شده اند.

آلبوم حضور سبز یک حاوی ۱۱ قطعه در ساختارهای پاپ، سنتی و کلاسیک با اشعاری از امام خمینی، سلمان هراتی، آزاده دالایی، قاسم سیاره، افشین علا، محمد حسین رحمانی، امیرخسرو دهلوی، زکریا اخلاقی، وحید امیری و حسین اسرافیلی و آهنگسازی محمد بیگلری پور، همایون رحیمیان، علی درخشان، حسین بهادری، فرید شب خیز، امید سیاره، مجید اخشابی، علی بکان و کمال طراوتی است که در آن محمد اصفهانی، حسین زمان، حمید غلامعلی، بیژن خاوری مهرداد کاظمی، مهدی سپهر، پرویز طاهری و عباس بهادری بعنوان خواننده حضور داشتند. «شمع وجود»، «غم پنهان»، «حضور»، «سروش عشق»، «تو دیگر نیستی»، «غم دلدار»، «جان عرشی»، «وداع یار»، «بی جمال تو»، «شرق آئینه»، «لبیک یا خمینی» هم قطعات این مجموعه هستند.
آلبوم حضور سبز ۲ هم در ادامه مجموعه قبلی با صدای خوانندگانی نظیر مهرداد کاظمی، حمید غلامعلی، عبدالرسول کارگشا، علی تفرشی، پرویز طاهری و پژمان مبرا منتشر گردید این در حالیست که گفته می شود پروژه «حضور سبز» یکی از بهترین آثاری است که در رثای رحلت امام خمینی (ره) پیش روی مخاطبان قرار گرفته است.

مشارکت خوانندگان مطرح در یک آلبوم تصویری به نام «روح الله»
محسن طهرانی مدیر مؤسسه فرهنگی هنری «کساء» اردیبهشت ماه سال ۹۸ بود که از تولید دو مجموعه موسیقایی متفاوت با مبحث انقلاب اسلامی ایران و امام راحل توسط مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره) اطلاع داد.
این آلبوم موسیقی با مبحث چهل سالگی انقلاب اسلامی و حضرت امام خمینی (ره) با نام «روح الله» خردادماه سال ۹۸ به سفارش مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره) و با همکاری مؤسسه فرهنگی هنری کساء منتشر گردید.
در این آلبوم که همراه آن چند موزیک ویدئو هم تولیدشده، چهار اثر موسیقایی با حضور خوانندگان جوان و شناخته شده کشورمان تولید شده که به قول طهرانی با عنایت به مبحث و محتوا، هر یک از قطعات می تواند دربرگیرنده نکات متفاوت و جالب توجهی برای مخاطبان باشد. […] «زورق آفتاب» با شعر حجت الاسلام علی کمساری با آهنگسازی احسان کاویانی و خوانندگی حمید غلامعلی، «صبح تبسم» با شعر امیر مرزبان، آهنگسازی آرش منصوری و خوانندگی حمید غلامعلی، «از یاد تو» با شعری از سیدحسین متولیان، آهنگسازی وحید اختری و خوانندگی کسری جوادی و «پیر میکده» با شعری از سیده فاطمه سادات موسوی، آهنگسازی وحید اختری و خوانندگی امیرحسین مدرس آثاری هستند که برای این آلبوم تصویری در نظر گرفته شده اند.
این تهیه کننده در بخش دیگری از صحبت های خود درباره خصوصیت های آلبوم بیان کرده بود: «این آثار صرفا رویکرد تبلیغی نسبت به زندگی پرارزش حضرت امام خمینی نخواهد داشت. آنچه موردنظر ما برای تولید این آثار بوده ترسیم بیشتر دیدگاه امام راحل در توسعه انقلاب و فضای گفتمان انقلاب اسلامی است. در این راه حضور سیدحسین متولیان بعنوان ناظر پروژه و سایر دوستان هنرمند دربرگیرنده مشاوره های بسیار خوبی بود که به اعتقاد من آلبوم را تبدیل به یک اثر فاخر کرده است و امیدوارم بتواند موردتوجه مخاطبان قرار گیرد.»

«اشک افشان» به خوانندگی صادق آهنگران، سمفونی انتظار به آهنگسازی محسن میر مهدی – خوانندگی علی تفرشی و حمید غلامعلی و رهبری ارکستر نادر مشایخی، «غم فراق» با شعر محمود شاهرخی - آهنگسازی هادی آزرم - تنظیم مجتبی میرزاده و خوانندگی محمد گلریز، «در سوگ خورشید» با شعر محمود شاهرخی- موسیقی رمضان عظیمی و خوانندگی محمد گلریز، نوحه «الا یا ایها الساقی» با نوای حسین فخری، قطعه «حدیث دل» به خوانندگی عبدالحسین مختاباد از آلبوم «سایه دوست»، «هم راز» به آهنگسازی محسن نفر و خوانندگی حسام الدین سراج از آلبوم «یادیار» برخی از آثار موسیقایی هستند که با مبحث امام (ره) تولید شده اند.
در این زمینه قطعه «غم نامه» به خوانندگی صدای علیرضا افتخاری، سرود «امام دل ها» به خوانندگی محمد عبدالحسینی، تک آهنگ قطعه «پیر مهربان ما» به آهنگسازی مهدی گورنگی، قطعه «امام بهار» با شعر مصطفی محدثی خراسانی، آهنگسازی محمد هنجی و خوانندگی محمد عبدالحسینی، تک آهنگ «روح خدا» با صدای محمد علی قدمی، قطعه «وقتی که آمدی» با آهنگسازی پانیز فریوسفی و با صدای آرمین صنایعی، قطعه «انتظار فرج» با شعری از امام خمینی، تنظیم بهزاد عبدی و رهبری رازمیک اوحانیان، سرود «ماتم خورشید» به خوانندگی بهرام گودرزی هم دیگر آثاری هستند که با محوریت سالگرد ارتحال حضرت امام پیش روی مخاطبان قرار گرفته اند.
همچنین کنسرت «فریاد هجران» با اجرای آثاری از سمفونی «امام خمینی» اثر بهزاد عبدی - «ساربان» اثر حسن ریاحی - «نقش خیال» اثر همایون رحیمیان، «شبانگاهان» - «فریاد بی قراری» اثر عبدالحسین مختاباد با تنظیم بهزاد عبدی، قطعه «ایران ۱۴۰۴» با غزلی از حضرت امام خمینی (ره) در موومان دوم به آهنگسازی مهدی وجدانی و خوانندگی مهدی حسینی، قطعه «صاحب درد» با شعری از امام راحل و آهنگسازی و صدای سید جلال الدین محمدیان، آلبوم «خورشید مستان ۱ و ۲» با اشعار علیرضا قزوه و آهنگسازی مرتضی قاسمی و سید محمد میرزمانی و خوانندگی علی تفرشی، آلبوم «غم دیدار» و «دیدار دوست» با اشعار حضرت امام و آهنگسازی مهدی نظری با بهره گیری از اشعار امام (ره) از دیگر آثاری هستند که طی این سال ها به مناسبت سالگرد ارتحال ملکوتی حضرت امام خمینی (ره) انتشار یافته اند.

قطعات «وداع» - «اشک هجران» - «خورشید ظلمت سوز» - «اشک امید» - «حضور پنهان» به آهنگسازی محمد بیگلری پور و «در سوگ عشق» به آهنگسازی فرهاد رحیمیان و «رهرو عشق» با آهنگسازی محمدمهدی گورنکی به خوانندگی حمید غلامعلی، «ماه شب کاروان» با آهنگسازی مهرداد دلنوازی و سرود و صدای محمود عبدالحسینی، «هجرت خورشید» با سروده پرویز عباسی و خوانندگی محمد اصفهانی، سه قطعه «ارتحال امام» با موسیقی مهیار فیروز بخت - «غم نامه» با موسیقی علی درخشان، «امام سبز پوش» با آهنگسازی محمد بیگلری پور با صدای مهرداد کاظمی، «الوداع اماما» به آهنگسازی علیرضا برخورداری و خوانندگی جمشید جم، «هجر» با ملودی احمدعلی راغب و همراهی گروه کر، «پیرما کو» با شعر محمد خلیل جمالی، موسیقی فرید شب خیز و خوانندگی بیژن خاوری، «انتظار- شکوه» و «دیدار –جلوه دیدار» با غزل هایی از حضرت امام خمینی و صدای محمد اصفهانی، سرود «خمینی بی تو دیگه از چی بخونم» با هنرمندی گروه سرود بچه های آباده از دیگر آثار تولید شده در رابطه با امام راحل (ره) هستند.

1399/03/14
14:59:05
5.0 / 5
1543
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب
نظر شما در مورد این مطلب
نام:
ایمیل:
نظر:
سوال:
= ۳ بعلاوه ۱
karamond.ir - حقوق مادی و معنوی سایت كاراموند محفوظ است

كاراموند



برند کاراموند لاکچری